Zonnig weer, geen regen. Van ochtend verschenen Georges, Jeremiah en Rasmussen, de twee laatsten veel te laat: Rasmussen was natuurlijk de schuldige, Jeremiah had volgens afspraak in de stad op hem gewacht om hem te helpen de werktuigen naar Krumbay te brengen. Hatt zette ze aan ’t werk om ruimte te maken op de schelphoop aan de andere zijde van de baei en ik ging mee met den reverend Rom[-m]ig (Hernhutter) die ’s morgens naar ons toe was gekomen, om 8 uur al, omdat het terrein aan zijn kerk behoort en we hem permissie hadden gevraagd daar te graven. Hij wist een paar oude negers die “Creole” kenden, de gebrs. Prince[1] aan Mosquito bay. Na al-
69
daar eenigen tijd gewacht te hebben to de twee oude heeren hun ontbijt genoten hadden (dat nemen ze na eerst een poos op ’t veld gewerkt te hebben), hadden we een onderhoud met hen. Een van hen kan lezen en bleek den door Schuchardt gepubliceerde brief in negerhollandsch volkomen te begrijpen. Zij zijn waarschijnlijk wel bruikbaar, al hebben ze hun vroegeren woordenschat niet meer paraat. We spraken af dat ik morgen om 10 uur terug zou komen en dan zou zien wat ik met hen kon doen. Ik hoop ze aan ’t vertellen te kunnen krijgen. Ze hebben echter weinig tijd: meer dan 2 uur per dag meenen ze niet te kunnen missen. Maar als ’t werk vlot en hun bevalt zullen ze vermoedelijk wel meer tijd hebben. Misschien werkte de aanwezigheid van hun parson vandaag niet gunstig. Na het interview ging ik met R. mee naar zijn huis – onderweg bekeken we de school en woonden de les een poosje bij – waar hij mij 3 boeken in negerhollandsch toonde: een psalmboek, een nieuwtest. en een Jesaja in ms. Vanmiddag naar de opgraving en later nog een kort bezoek aan Mosquito bay gebracht om dat terrein uit een arch. oogpunt te bezichtigen: weinig belovend. Ondertusschen was het opruimingswerk op de schelphoop afgeloopen en had Hatt om te beginnen 3 vakken afgepaald. Na 5 een heerlijk bad in Krumbay, zonder sandflies, muskieten en vermoeiende*n* klimtocht, daar de schelphoop maar + 5 minuten gaans van onze woning is.
[1] De Josselin de Jong (1926: 7): ‘XIV-XVI door Prince (Nisky, St. Thomas)’ Hij noemt dus maar één van de broers.
Op 6 februari heeft De Josselin de Jong met twee broers gesproken. Tijdens dit gesprek heeft hij de Creoolse brief die Anthon Magens aan Hugo Schuchardt geschreven heeft voorgelegd en wellicht voorgelezen. De brief werd door Hugo Schuchardt gepubliceerd in het Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 33 (1914), pp. 123-135, met een Nederlandse vertaling op de pagina’s 135-142 van D.C. Hesseling. Onder Publicaties in de rechterkolom is een link naar dit artikel met de brief te vinden.
In de brief wordt in het Creools het dagelijks leven op St. Thomas beschreven van ochtend tot avond. Daarbij beschrijft de arts Magens een spectaculair verhaal over een meisje met buikpijn dat uiteindelijk bevalt van een kindje…
Reverend Romig nam De Josselin de Jong mee naar huis om hem daar drie boeken in het Nederlands Creools te tonen. Welke boeken het precies zijn, is moeilijk te zeggen. Vanwege zijn werk binnen de Moravische Broedergemeente, verwacht ik dat het gaat om het psalmboek van 1784 (Psalm-boek voor die tot die Evangelische broeder-Kerk behoorende neger-gemeenten na S. Croix, S. Thomas en S. Jan. Barby: 1784. 322, [46] pp.)
en het Nieuwe Testament uit 1802 (Die Nieuwe Testament van ons Heere en Heiland Jesus Christus, na Creol-Taal. Barby: 1802. [4], 812, [8] pp)
.
Het zijn de meest recente gedrukte teksten binnen deze gemeente. Het manuscript van Jesaja is voor mij een onbekende tekst. De meest productieve Duitse vertaler, Johann Böhner noemt het in een brief in 1773 wel als een van zijn vertaalproducten:
‘(…) die bibel ist mir ein heilig und unschazbares Buch, und ich habe mein ver gnügen im übersezen dar aus ins Criolische, habe auch das Neue testament in mehr als ein Exemplar gebracht, die 4 Evangelisten in Harmonie, die Apost ge[schichte]. und sow[weiter]. das 1 buch Mose, die Psalmen aus dem Proph Jesaia, (…)‘ (Böhner June 15, 1773)
Wanneer De Josselin de Jong later deze tekst gaat transcriberen, doet het mij bovendien vermoeden dat er twee exemplaren moeten (hebben) bestaan: een achttiende-eeuwse en De Josselin de Jongs versie. Tot op heden heb ik ze niet kunnen vinden!
Aan de brief die door Schuchardt is gepubliceerd, wijdde ik de de volgende aflevering van mijn podcast Di hou creol: De brief van Anthon Magens.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Vóór twaalf af en toe regen, overigens hetzelfde weer. Vanochtend druk gepakt en vanmiddag om 3 uur ongeveer naar Krum-
68
bay vertrokken, Hatt wiens knie nog dik is, naast den man van de vrachtauto en Mevr. H. en ik te voet. De vrachtauto slaagde er niet in de heele vracht naar boven te krijgen tot Louisenhöj. Kort voor de moeilijke [-*bocht*] bocht daer bleek het noodzakelijk een gedeelte af te laden en stuk voor stuk [-*…..*] naar boven te dragen toen de auto met de rest het hoogste punt bereikt had. De helper vd. chauffeur, een neger die boven op de vracht zat, hielp goed mee evenals 2 vrijwilligers op den weg, maar de chauffeur was zoo kwaad dat hij niets wou doen. Wij hadden erop gestaan dat hij alles in één vracht zou meenemen, hoewel hij zei dat het niet kon; voor 6 dollars. Verder geen ongelukken. Onderweg kochten mevr. H. en ik een cutlass en twee muskietennetten. We zijn nu in het optrekje van de Mon Santo’s gehuisvest. Hatt heeft tegen de arbeiders gezegd dat we hen ook aan Krumbay wel konden gebruiken; we moeten nu afwachten wie van hen morgen ochtend z[-a]<u>l<ol.len> verschijnen.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Gewone Zondag. Zonnig weer, alleen ’s morgens en in den avond een beetje regen, korte buitjes. Van ochtend bezoek van de Laub’s, maar wij waren bezig de laatste scherven te sorteeren en ze lieten ons gelukkig aan ons werk. ’S middags enkel brieven geschreven. Voor het middagmaal was Dr. M. onze gast in zijn eigen huis. Hatt heeft al eenige dagen een pijnlijke knie en voelde zich vandaag ook niet heel wel, erg moe. Hij houdt het voor een rheumatische aandoening.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Den heelen dag warm, zonnig weer op één korte regenbui na om + half tien ’S morgens. Hatt is vandaag alleen naar het terrein geweest. Er was niets meer te doen dan wat toezicht houden op het vullen van de gaten en sorteeren van scherven. Ook boven hadden we nog [-*.*] een aantal
66
gevulde zakken, waarvan de inhoud onderzocht moest worden. Daarmee ben ik het grootste deel van den ochtend bezig geweest. Om 11.15 naar de stad vertrokken, naar de familie Holst, daar Mevr. Holst me beloofd had mij te zullen introduceeren bij een oude juffrouw die Negerhollandsch kent. Ik trof de Holsten aan de lunch en aanvaardde dankbaar de uitnoodiging om mee te doen. Na de lunch bracht Mevr. H. mij naar Miss Benedetti,[1] een 73-jarige, niet geheel blanke juffrouw, die gaerne bereid was mij met haar kennis bij te staan. Ik zal echter niet heel veel aan [-*..*] haar hebben, want ze is veel vergeten en kan niet in ‘t negerhollandsch vertellen. Ze wist me een neger te noemen, ook in de stad wonend, die waarschijnlijk wel zal kunnen vertellen. Die is nog ouder dan zij en heeft nog als slaaf gediend. Om zijn adres te weten te komen moet ik Greider raadplegen; vanmiddag heb ik daar geen tijd meer voor. Na een paar boodschappen terug naar Canaan. Om half 6 verscheen de “truck” van Mr. Fairchild, de bewoner en eigenaar van estate Louisenhöj, tusschen Canaan en de stad, boven op den heuvelrug. Een paar dagen geleden was F. op Canaan geweest, terwijl H. en ik op het terrein waren, en had [-ons] toen een uitnoodiging voor ons achtergelaten. Hij is een rijke Amerikaan, vrijgezel, tusschen 50 en 60 jaar oud, artistiek aangelegd en met bijzonder veel liefhebberij voor architectuur en planten. Hij heeft de heele wereld bereisd en overal gezocht naar een mooi plekje om een huis te bouwen waarvoor hij met een vriend, architect, al vele jaren geleden de plannen ontworpen had. Een mooiere plek dan Louisehöj had hij nergens gevonden. Hij gebruikt nu al zijn tijd voor het voltooien van zijn huis en het kweeken
67
allerlei mooie planten en bloemen. Hij dweept ermee en het was blijkbaar een groot genot voor hem ons zijn plannen tot in bijzonderheden uiteen te zetten en ons op alle details van het [-*…*] gedane werk te wijzen. Hij liet ons vanavond niet weggaan voor we zijn loggia en het uitzicht op de stad en op de baai ook nog eens in het maanlicht bewonder hadden. Het werd daarom laat want pas om half elf achtte hij de maan hoog genoeg om ons het gewenschte effect te laten genieten. Een verfijnd aestheticus en een onschuldige dweper, zonder eenig rasvooroordeel, maar met een zeer beperkte sfeer van belangstelling. [-Als *….*] [-*…* *…t* *hij* *van* *R….* *…..*, *…..*] Als hij veel minder intelligent en bescheiden was en een grof gezicht had benevens lange haren en een artistiek jasje zou hij misschien aan Roorda doen denken. We kregen een uitstekend klaargemaakt souper met lekker Duitsch bier.
[1] De Josselin de Jong (1926: 8): ‘Inlichtingen van verschillenden aard heb ik te danken aan Aristea Benedetti (St. Thomas; geb. 1850) (…)’.
Helaas, miss Benedetti kon nog niets in het Nederlands Creools vertellen, maar ze zette De Josselin de Jong op een spoor. Op 6 november zal het eindelijk gebeuren: een Nederlandse onderzoeker zal spreken met Maagdeneilanders die het Nederlands Creools nog steeds als moedertaal spreken.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Het weer was ongeveer als gisteren. Alleen ’S middags en ’S avonds wat regen. Hetzelfde werk voortgezet. Ondanks sandflies een bad genomen; terwijl we in ’t water waren regenden onze kleeren nat.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Winderig weer. Na 12 uur af en toe bewolkt, maar geen regen. Den heelen dag weer aan opmetingen besteed, terwijl de arbeiders weer aan het opvullen van de gaten werkten. Er waren zoo buitengewoon sandflies dat we ons niet aan een bad waagden.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Winderig weer en tot 12 uur herhaaldelijk regenbuien, zoodat we telkens ons werk moesten staken om de in-
65
strumenten niet te nat te maken. We zijn den heelen dag bezig geweest met opmetingen om het terrein rond de opgravingen later in kaart te kunnen brengen. De arbeiders hebben we ondertusschen aan het vullen van de gaten laten werken. Vanavond om 9 uur, toen we juist naar bed zouden gaan, bezoek van het echtpaar Holst en een andere Deen, zoodat het kwart voor elf was voor we ons konden terugtrekken. Mevr. Holst deelde me mee, dat er in de stad nog menschen te vinden zijn die negerhollandsch spreken. Zij kent er verscheidene.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Een regendag. ’S morgens telkens buien en na 12 uur een paar uur achtereen bijna voortdurend. Van ochtend ging ik naar de stad, terwijl Hatt naar het terrein was om de laatste opmetingen in zijn opgraving te doen, de gaten te laten vullen en zoo mogelijk te beginnen met het in kaart brengen. Ik ging eerst naar de bank om geld. Vervolgens met Mevr. Hatt, die intusschen ook gearriveerd was, nar het kantoor v.d. Oost-Az. Komp. voor het in orde brengen van het cognossement[1] v.d. zending naar het Kopenh. museum. De volle vracht zal + 300 kronen bedragen, veel minder dan Hatt verwachtte en ’t is mogelijk dat de maatschappij aanzienlijke reductie geeft. Daarna ging Mevr. Hatt de stad in om boodschappen te doen. Vóór lunch zou zij weer naar huis gaan. Ik bezocht achtereenvolgens de consul v. Eps, die ditmaal geen brieven voor me had, bisschop Greider, die mij meedeelde dat er bij het [-Weste] oosteinde van het eiland nog verscheiden
64
oude menschen te vinden zijn die negerhollandsch spreken en mij eenige adressen gaf en den heer Petit die een mooie steenen mortier met vijzel voor het Kopenh. museum bemachtigd had (uit een nalatenschap) benevens een vrij groote petaloïde bijelkling. Na in het hotel geluncht te hebben was ik genoodzaakt ergens voor den regen te schuilen In in het Athenaeum-clubgebouw). Toen het eindelijk droog scheen te worden ging ik op weg naar Krum Bay om te zien of we daar eventueel onze tenten zouden kunnen opslaan. Het was een dikwijls onderbroken tocht, want telkens moest ik schuilen, De Mon Santo’s te Krumbay, vader en zoon, Portugeesche joden van afkomst, onvingen mij zeer vriendelijk en boden me twee bovenkamers in een [-opzichzelf*.*] bijhuisje aan, wat ik natuurlijk dankbaar aanvaardde. We kunnen daar, zoodra we willen, met al ons hebben en houden intrekken en dan vandaar uit de westel. helft van het eiland exploreeren. Bagage die we niet noodig hebben, zooals de tenten en 2 van de drie veldbedden kunnen we zoolang opbergen in het “office” van Mon Santo jr. in de stad. Toen ik weg zou gaan bleek ik mee te kunnen rijden met den neger die het oudste dochtertje van M.S. Jr. uit school ging halen, zoodat ik droog in de stad kwam. Op straat daar ontmoette ik den adjudant v.d. gouverneur wien ik vertelde van het optreden van Amerik. marine-mannen in onze opgraving. Hij zou maatregelen nemen om dat voor ’t vervolg te voorkomen. Om 6 uur was ik weer thuis.
In het boek Het Negerhollands der Deense Antillen van D.C. Hesseling (1905) dat De Josselin de Jong als naslagwerk heeft meegenomen naar de US Virgin Islands. komt bisschop Greider ook voor. Op de pagina’s 32-34 staan opmerkingen van hem over bijvoorbeeld de invloed van het Papiamentu op het Nederlands Creools. Het meest interessant vind ik de volgende opmerking waaruit blijkt dat het Creools misschien nog niet helemaal uitgestorven is (Hesseling, 1905: 34):
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Zonnig, maar winderig weer. In den avond frisch. Terwijl Hatt vandaag met Griaux en Georges aan de oude opgraving werkte, waar hij nu bijna mee klaar is, heb ik met Thomas en Jeremiah een gat gegraven nabij een welput dicht bij de baai. Bij het graven van die welput was indertijd een groote steenen bijlkling gevonden, een mooi exemplaar, niet geslepen en Dr. M. had er al eenige malen op aangedrongen daar ons geluk ook eens te beproeven. Hoewel we overtuigd waren er niets te zullen vinden hebben we nu om hem pleizier te doen dat gat gegraven. Op 1.20 M. diepte stietten we op het water. De onderste laag, vlak boven het water, schijnt uit een soort mergel te bestaan. Er was niets te vinden. Na zware regens staat de heele vlakte waarin de welput is, onder water, zoodat het a priori onwaar-
63
schijnlijk was dat we daar een Ind. nederzetting zouden vinden. Wel is het waarschijnlijk dat dit een van de plaatsen was waar ze de klei voor hun aardewerk vandaan hadden. Rasmussen is vandaag niet verschenen. Zijn vader heeft aan Dr. M. verteld dat hij zich bezeerd heeft en moet liggen. Waarschijnlijk een gevolg van zijn dronkenschap. Hatt was vandaag slecht over Griaux te spreken. Die had de meening uitgesproken dat het niets dan tijd verknoeien was een gat in de zandbodem van de oude [-opgr] sleuf te graven, wat Hatt hem liet doen voor alle zekerheid. Hij kreeg blijkbaar een aanval van eigenwijsheid. Morgen moet hij de gegraven gaten helpen opvullen: dat zal hem ook wel niet bevallen.
Taino bijlklinken kunnen bewerkt zijn. Hieronder een voorbeeld van een bijlklink uit de Dominicaanse Republiek.
Via Wikimedia Commons: Gift of Reynold C. Kerr, 1982, Metropolitan Museum of Art, New York, USA.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Mooi weer, maar vanavond frisch (buiten 68°). Behalve een kleine wandeling vanochtend den dag gebruikt voor schrijven en lezen. Zoals gewoonlijk zijn we voor het middagmaal weer de gasten van Dr. M. geweest. Voor ’t eerst kennis gemaakt met Yamo.
Het gaat hier om 68°F, oftewel 20°C.
Met Yamo bedoelt De Josselin de Jong waarschijnlijk de knol die over het algemeen yam genoemd wordt. In het Virgin Island Dutch Creole gebruikt men de naam jamus.
De komende maanden toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke keer honderd jaar nadat het door hem is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Bron:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
die creol taal 
Dagboek betr. expeditie naar de Antillen, 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923
6 februari 1923
De gebroeders Prince
Dinsdag 6 Februari
Zonnig weer, geen regen. Van ochtend verschenen Georges, Jeremiah en Rasmussen, de twee laatsten veel te laat: Rasmussen was natuurlijk de schuldige, Jeremiah had volgens afspraak in de stad op hem gewacht om hem te helpen de werktuigen naar Krumbay te brengen. Hatt zette ze aan ’t werk om ruimte te maken op de schelphoop aan de andere zijde van de baei en ik ging mee met den reverend Rom[-m]ig (Hernhutter) die ’s morgens naar ons toe was gekomen, om 8 uur al, omdat het terrein aan zijn kerk behoort en we hem permissie hadden gevraagd daar te graven. Hij wist een paar oude negers die “Creole” kenden, de gebrs. Prince[1] aan Mosquito bay. Na al-
69
daar eenigen tijd gewacht te hebben to de twee oude heeren hun ontbijt genoten hadden (dat nemen ze na eerst een poos op ’t veld gewerkt te hebben), hadden we een onderhoud met hen. Een van hen kan lezen en bleek den door Schuchardt gepubliceerde brief in negerhollandsch volkomen te begrijpen. Zij zijn waarschijnlijk wel bruikbaar, al hebben ze hun vroegeren woordenschat niet meer paraat. We spraken af dat ik morgen om 10 uur terug zou komen en dan zou zien wat ik met hen kon doen. Ik hoop ze aan ’t vertellen te kunnen krijgen. Ze hebben echter weinig tijd: meer dan 2 uur per dag meenen ze niet te kunnen missen. Maar als ’t werk vlot en hun bevalt zullen ze vermoedelijk wel meer tijd hebben. Misschien werkte de aanwezigheid van hun parson vandaag niet gunstig. Na het interview ging ik met R. mee naar zijn huis – onderweg bekeken we de school en woonden de les een poosje bij – waar hij mij 3 boeken in negerhollandsch toonde: een psalmboek, een nieuwtest. en een Jesaja in ms. Vanmiddag naar de opgraving en later nog een kort bezoek aan Mosquito bay gebracht om dat terrein uit een arch. oogpunt te bezichtigen: weinig belovend. Ondertusschen was het opruimingswerk op de schelphoop afgeloopen en had Hatt om te beginnen 3 vakken afgepaald. Na 5 een heerlijk bad in Krumbay, zonder sandflies, muskieten en vermoeiende*n* klimtocht, daar de schelphoop maar + 5 minuten gaans van onze woning is.
[1] De Josselin de Jong (1926: 7): ‘XIV-XVI door Prince (Nisky, St. Thomas)’ Hij noemt dus maar één van de broers.
Op 6 februari heeft De Josselin de Jong met twee broers gesproken. Tijdens dit gesprek heeft hij de Creoolse brief die Anthon Magens aan Hugo Schuchardt geschreven heeft voorgelegd en wellicht voorgelezen. De brief werd door Hugo Schuchardt gepubliceerd in het Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 33 (1914), pp. 123-135, met een Nederlandse vertaling op de pagina’s 135-142 van D.C. Hesseling. Onder Publicaties in de rechterkolom is een link naar dit artikel met de brief te vinden.
In de brief wordt in het Creools het dagelijks leven op St. Thomas beschreven van ochtend tot avond. Daarbij beschrijft de arts Magens een spectaculair verhaal over een meisje met buikpijn dat uiteindelijk bevalt van een kindje…
Reverend Romig nam De Josselin de Jong mee naar huis om hem daar drie boeken in het Nederlands Creools te tonen. Welke boeken het precies zijn, is moeilijk te zeggen. Vanwege zijn werk binnen de Moravische Broedergemeente, verwacht ik dat het gaat om het psalmboek van 1784 (Psalm-boek voor die tot die Evangelische broeder-Kerk behoorende neger-gemeenten na S. Croix, S. Thomas en S. Jan. Barby: 1784. 322, [46] pp.)
en het Nieuwe Testament uit 1802 (Die Nieuwe Testament van ons Heere en Heiland Jesus Christus, na Creol-Taal. Barby: 1802. [4], 812, [8] pp)
.
Het zijn de meest recente gedrukte teksten binnen deze gemeente. Het manuscript van Jesaja is voor mij een onbekende tekst. De meest productieve Duitse vertaler, Johann Böhner noemt het in een brief in 1773 wel als een van zijn vertaalproducten:
‘(…) die bibel ist mir ein heilig und unschazbares Buch, und ich habe mein ver
gnügen im übersezen dar aus ins Criolische, habe auch das Neue testament in mehr
als ein Exemplar gebracht, die 4 Evangelisten in Harmonie, die Apost ge[schichte].
und sow[weiter]. das 1 buch Mose, die Psalmen aus dem Proph Jesaia, (…)‘ (Böhner
June 15, 1773)
Wanneer De Josselin de Jong later deze tekst gaat transcriberen, doet het mij bovendien vermoeden dat er twee exemplaren moeten (hebben) bestaan: een achttiende-eeuwse en De Josselin de Jongs versie. Tot op heden heb ik ze niet kunnen vinden!
Aan de brief die door Schuchardt is gepubliceerd, wijdde ik de de volgende aflevering van mijn podcast Di hou creol: De brief van Anthon Magens.
Tussen 19 november 2022 en augustus 2023 toon ik op deze website mijn transcriptie van het dagboek van de expeditie van De Josselin de Jong; elke dag honderd jaar nadat het door hem in zijn notitieboek is genoteerd. Meer informatie is op deze website te vinden, net als zijn publicaties die online beschikbaar zijn.
This diary is of course not only of interest or importance for Dutch speakers, but especially for the people of the US Virgin Islands and the islands which were visited by De Josselin de Jong. This is why I try to use my spare time to translate this text into English.
De tekst is (voorlopig) zonder aanpassingen genoteerd en laten dus de taal en de opvattingen zien zoals die aan het begin van de twintigste eeuw gewoon waren. Verschillende pagina’s van dit dagboek zijn inclusief aanvullend materiaal door mij voorgelezen in de podcast Di hou creol en de desbetreffende afleveringen zijn via deze website natuurlijk nog te beluisteren en te bekijken.
Het dagboek wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden, in de collectie Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:
Josselin de Jong, J.P.B. 1922-1923. Dagboek betr. expeditie naar de Antillen 19 Nov. 1922 – 24 Aug. 1923. 20 x 29 cm, 157 pp.
>EN: Diary on expedition to the Antilles. >UBL: Collection KITLV, signature: OR 385 (5-6).
Leave a comment
Posted in De Josselin de Jong, KITLV, Manuscripts, metalinguistic comments