Category Archives: De Josselin de Jong

Die hou creol – podcast over Virgin Islands Dutch Creole: De Josselin de Jongs Dagboek betreffende de expeditie naar de Antillen 21 en 22 november 1922

In 1922-1923 bezocht de Nederlandse antropoloog J.P.B. de Josselin de Jong in een gezamenlijke Deens-Nederlandse archeologische expeditie verschillende Caribische eilanden. Heel belangrijk was zijn bezoek aan de US Virgin Islands. Niet alleen vond hij archeologisch materiaal, ook maakte hij kennis met enkele moedertaalsprekers van het Nederlandse Creools. Was deze taal dan toch niet uitgestorven? De teksten die hij verzamelde zijn fonetisch gepubliceerd en dus hebben we nu een schat aan verhalen, verteld door moedertaalsprekers over onderwerpen die dicht bij de cultuur van de Maagdeneilanden liggen en waarvan we bijna kunnen horen hoe de taal écht geklonken heeft.

Zijn dagboek zal ik per dag voorlezen en toelichten. We gaan verder met 21 en 22 november 1922, de eerste dagen aan boord van de Lithuania.

De aflevering is HIER te beluisteren.

Meer informatie over Mikhail (Michael) Press. Zie Wikipedia.

Over Mothersill (Bron: Delpher, Arnhemse courant, 19 november 1908):

Di hou creol – podcast over Virgin Islands Dutch Creole: De Josselin de Jongs Dagboek betreffende de expeditie naar de Antillen, 19 november 1922

In deze derde aflevering start ik eigenlijk een nieuwe serie. De aflevering is ook wat korter dan anders en een ‘gewone’ aflevering zal dan ook snel volgen. In de nieuwe serie zal ik dag voor dag het Dagboek betreffende de expeditie naar de Antillen van J.P.B. de Josselin de Jong voorlezen en toelichten.

In het begin van de expeditie gaat het nog om gewone reisgegevens, die overigens een prachtige blik geven op de manier van reizen aan het begin van de twintigste eeuw. De aanvullende informatie is nogal beknopt. Wanneer De Josselin de Jong echter op St. Thomas arriveert, begint het taalavontuur. Als snel zal hij namelijk informeren naar sprekers van het Nederlands Creools. De zoektocht en de contacten die dan volgen, hebben geleid tot een prachtige collectie Nederlands Creoolse volksverhalen die zo zijn opgeschreven dat we niet alleen de inhoud, maar ook de klank van de taal kunnen ervaren.

Luisteren? Dat kan hier. Commentaar, tips of vragen? Die ontvang ik graag via deze website.

Informatie bij deze aflevering:

Effert, F.R. (1992) J.P.B. de Josselin de Jong, Curator and Archaeologist, A study of his early career (1910-1935). Leiden: Centre of Non-Western Studies.

Link naar hotel Danevirke in Kopenhagen: Grundvigs Hus

Link naar de genoemde krant: Berlingske tidende

Di hou creol – Podcast over Virgin Islands Dutch Creole, Aflevering 2

In de tweede aflevering van deze podcast behandel ik drie onderwerpen. Ik begin met de brief van Arendt Heinderijcksz. Deze is verzonden vanaf St. Eustatius in 1672, maar kwam nooit aan. In deze brief staat de oudste Nederlandse aanwijzing voor de kolonisatie van St. Thomas. In het tweede deel laat ik twee teksten horen die te maken hebben met slavernij. De eerste is de enige uit de achttiende eeuw. Dit afscheidslied van een tot slaaf gemaakte is opgetekend door een bediende van plantage La Grande Princesse op St. Croix en is gepubliceerd in 1788. De tweede is vastgelegd door De Josselin de Jong in 1923. In het derde gedeelte van de podcast noem ik enkele websites waarmee historisch onderzoek met betrekking tot het Virgin Islands Dutch Creole en/of de geschiedenis van de Deense Antillen gedaan kan worden.

Veel luisterplezier! Opmerkingen, tips, vragen? Stel ze via deze website. Alvast hartelijk bedankt. Luisteren? Dat kan via Spotify, Apple podcast, Google podcast , maar ook via deze link.

Genoemde bronnen:

  1. De brief van Arendt Heinderijcksz normaal gesproken hier te vinden. Zie brief 2008. De transcriptie volgt hier:

‘J Juel
A(nn)o 1672
Eersame ser Dichteten Groot Gunstiger
heer saluijt vl gelijft te weeten als dat
jck met mijn folck noch clock e(nde) gesondt ben
veerhoppende het selfde met mijn Groot
Gunstinger heer voors gelijft mijn heer te
weeten als daet jck hier ben den 9/19 Desemb(er)
ben geardiuert e(nde) legh hier e(nde) verwaght
ferro met smerten voors heb jck voorstaen
als daet ferro noch jn Nouember heft tot
Copenhagen gewest e(nde) hier js hoopen folck die
naer ferro voorlangen om mede te folgen nar
sint tomes voors weet jck mijn Groot Gunsti
ger heer niet mer te schriuen daen Godt befollen
e(nde) de groetnise aen al de Edel heerren de
Edel Coppanni
VL d(ienst)w(illige) D(ienaer)
Arendt Heinderijcksz.
Acttum den 26/5
feberuarij jnt jagt
De Gauden Cron
op de Ree vaen staecio.’

De werken van Westergaard (genoemd in relatie tot Heinderijcksz) en Knox (met de lijst van eerste kolonisten) staan in de linkerkolom van deze website.

2.1 De teksten waarin slavernij een belangrijke rol spelen zijn de volgende. Van het fragment van een rebellenlied (Schmidt 1788) staat een afbeelding in het boek Die Creol Taal. De link hiernaar staat in de rechterkolom van deze website. De tekst luidt als volgt:

Adjo my Mester Neeger, e — Samja

Da lob my lo lob, e – Samja

My nöy kan hau di uit mer &c

Di Blanco no frey, e – Samja

Adjo my Syssie, &c

Van Dag du Mandag &c

Adjo my Mama &c

Da lob my &c

Adjo my beer Maade …

Adjo m gud Friende &c

Adjo my Tata

Di Land no Frey &c

Adjo my Viefe &c

Lef frey met my Mama &c

Dünk op my altyt &c

My nu sae ferjet jou e – – Samja

2.2 De tekst die De Josselin de Jong heeft opgetekend tijdens zijn veldwerk in 1923 over de manumissie van de hond luidt als volgt. Hartelijk dank, Peter Bakker, voor jouw foto van deze tekst!

3. De genoemde websites zijn de volgende:

Letters as Loot

Gekaapte Brieven

Slave Voyages

Virgin Islands Families

Rigsarkivet The Danish Westindies – Sources of history

De Josselin de Jong Het Huidige Negerhollandsch available as scan

On the page Scanned publications you will find a scan of de Josselin de Jong’s most important publication about Virgin Islands Dutch Creole:

Josselin de Jong, J[an] P[etrus] B[enjamin] de. 1926. Het huidige Neger­hollandsch (teksten en woordenlijst). Verhandelingen der Koninklijke Academie van Wetenschappen te Amsterdam, Nieuwe Reeks, Deel 26, no. 1. 124 pp.

In 1922-1923 De Josselin de Jong visited both St. Thomas and St. John on an archaeological expedition to find out more about the native American people who lived on the islands before the European colonization. In his spare time he read Hesseling’s Het Negerhollands der Deense Antillen and interviewed several native speakers of Virgin Islands Dutch Creole.

His work about the language was published only three years after his departure. The book about his archaeological work in the Caribbean was published twenty years later, in 1947.

De Josselin de Jong, February 13th 1923

DSC04023

In his  diary, De Josselin de Jong often mentions his linguistic fieldwork. An example from February 13th 1923:

djdj 13 feb

“’s Middags verscheen Emil Francis, een bejaarde neger van Smiths bay, East End, die door reverend Romyn op ontboden was omdat hij eveneens nog goed Negerhollandsch kent. Hij bleek ook inderdaad de taal nog behoorlijk te kunnen spreken en er veel belang in te stellen, maar hij wist niets te vertellen. Waarschijnlijk zou ik hem na 2 of 3 interviews wel aan den gang te kunnen krijgen, maar daar hij aan East End woont kan daar niet van komen. Het is intusschen wel nuttig van verschillende persoonen informatie te krijgen. Van individueele verschillen in uitspraak is heel weinig merkbaar.”

In the afternoon Emil Francis appeared, an elderly black from Smiths Bay, East End, who had been summoned by reverend Romyn because he too still had a good command of Negerhollands. It turned out that he was still able to speak the language properly and he was interested in it, , but he had nothing to tell. After two or three interviews I would probably be able to get him going, but since he lives in East End, it will not happen. Meanwhile it is quite useful to get information from different persons. Only very little is noticeable of individual differences in pronunciation, (cvr, rvs)

Emil Francis was born in 1854, and, despite his knowledge of Negerhollands, mentioned above, he only contributed just one, short text (no. XVII) to De Josselin de Jong’s Het Huidige Negerhollandsch (1926) which I present below  in normalized orthography:

“De domnee wa a doop mi si naam a Mr. Wit, domni fa Hernhut. Mi a lo lo a skool a di jaa 1871. Di skoolhus a kaa fal. So ons a ha fo hou skool a di kérek. And da di ótkweek a fin ons an ons a ha fu kuri abit it fa di kérek. An mi maa a lo draa melek a Kwati an mi di ótkweek am a kri di stibn.

Asta die gale di selef jaa di a ha kálara. Mushi fulek wa mi weet a doot. Ons na kan lo we it fa Kwati. De dómnee na listáá ons lo eenteen pat abiti it fa di plantai.”

The reverend who baptised me, his name is Mr. Wit, reverend of Herrnhut. I went to school in the year 1871. The schoolhouse had fallen down. So we had to hold school in the church. And there the earthquake found us and we had to run outside of the church. And my mother was bringing milk to Kwati (the school grounds?, Dutch: Kwartier) and during the earthquake she got the convulsions (she became very frightened). 

After the storm the same year, there was cholera. Many people that I knew died. We could not leave Kwati. The reverend did not let us go anywhere outside of the plantation. (cvr, rvs)

De Josselin de Jong did not add an English translation of this text in his work. He just remarks that “Prince (which must be Emil Francis, cvr) remembers an earthquake and a cholera epidemic about 1871.”

On St. Thomas, the earthquake raged after an attack of a hurricane, on August 21st 1871.  All houses were damaged, but more than a hundred were destroyed. About 150 people were injured or died of their injuries.  (See Delpher for more information.)

Both photo’s: KITLV, Leyden, The Netherlands

Thanks for your help, Robbert!

Unknown Negerhollands Manuscripts Library KITLV

Only a few months ago I found out that in 2008 about 18 notebooks with texts of the German missionary translator Johann Böhner were presented to the library of the KITLV (see last weeks post).

On Friday January 10th I investigated these texts. It was amazing, among other reasons, because the late Hans den Besten already examined some pages of these texts in 2007, discussed them with Sirtjo Koolhof in an e-mail correspondence and considered them of high interest.

The note books contain in total about 1280 pages of twentieth century transcriptions of eighteenth century liturgical texts. Of one of the eighteenth century Gospel Harmonies, 3.2.2. according to the code Peter Stein introduced in 1986, and which we use in our Clarin database, a typoscript is preserved.

All manuscripts were unfortunately anonymous, no writer, transcriptor or owner were mentioned, nor in the notebooks, nor on the covers. The originals of these manuscripts are stored in the Unitäts Archiv in Herrnhut, Germany, and as far as we know, no letters or bills considering these texts exist to search for a provenance. Like Hans den Besten wrote in one of his related e-mails, I ask myself: Did D.C. Hesseling, who did not use these texts for his 1905 publication, got renewed interest and ordered these transcriptions? Did he plan a new publication? It seems unlikely he transcribed these extensive texts himself. The notebooks  seem to be made by a Dutch and not a German manufacturer however…..

I hope to publish a few photographs and a list of contents of these notebooks soon.

Example of an opened page in manuscript 3.2.2. by Johann Böhner.

Negerhollands 322

De Josselin de Jong’s St. Thomas diary in library KITLV

De Josselin de Jong’s diary of the 1922-1923 archaeological expedition to St. Thomas, St. John, Saba, St. Eustatius, Curacao and Aruba is preserved in the library of the KITLV. It consists of one notebook in which De Josselin de Jong never uses a word of Negerhollands, but in which the process  of finding and interviewing informants (on St. Thomas and St. John), and finding older texts is presented more or less clearly. He even mentions an unknown Jesaiah manuscript, which he tried to copy during his last week on St. John. I hope to publish some examples from or pictures of the diary soon.

Click on logo for more information about the Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies.

.logo

New Negerhollands manuscripts!

In 2008 the Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies (KITLV) obtained 18 notebooks with texts of Johann Böhner, the most important eighteenth century translator of Negerhollands liturgical texts.  These manuscripts  are probably copies made shortly before 1940. I hope to study these texts in a few weeks.

http://www.kitlv.nl/